TRAKO2019 tramwaj zabytkowy

Historyczny skład z czasów Powstania Wielkopolskiego - wagon silnikowy Typu I z Bergische Stahlindustrie wraz z wagonem doczepnym Carl Weyer - przyjdź i zobacz go! (TZ05)

Historia

Tramwaje elektryczne ruszyły w Poznaniu 6 marca 1898 r. Pierwszymi wozami napędzanymi energią elektryczną były wagony typu I i II dostarczone z Bergische Stahlindustrie. Tramwaje typu I miały łukowo zakończone okna, a pasażerowie mogli skorzystać z 16 miejsc siedzących usytuowanych na ławach pod oknami. Miejsce dla kolejnych 12 osób zlokalizowano na odkrytych pomostach. Pojazdy zasilał silnik typu AEG GE800 o mocy 15 KM, a z siecią trakcyjną łączył je odbierak prądu w postaci drążka zakończonego rolką, która toczyła się po drucie jezdnym.

W 1904 roku rozpoczęto dostawy silnikowych wagonów Carl Wayer. Większość z nich wyprodukowana była w Düsseldorfer Eisenbahnbedarf vorm. Carl Weyer & Cie. w Düsseldorfie. Montowano je także częściowo w warsztatach tramwajów poznańskich. Rok później do Poznania zaczęły docierać doczepy. Miały 7,5 m długości, 2,14 m szerokości i po cztery prostokątne okna z każdej strony. Na miejscach siedzących wewnątrz mieściło się 18 podróżnych, a na pomostach 12 lub 17 (w zależności od źródła). Był to w okresie międzywojennym podstawowy typ wagonów doczepnych Poznańskiej Kolei Elektrycznej.

Ostatnie pojazdy Carl Weyer MPK wycofano z ruchu liniowego w 1960 r., a wozy silnikowe z końca XIX wieku w latach 1967/68. Podstawową przyczyną ich wycofania były otwarte pomosty, które pasażerowie pieszczotliwie nazywali balkonikami.

Współczesność
Z nadejściem XXI wieku oba wagony zyskały szansę na odbudowę. W 2009 r. miłośnicy komunikacji miejskiej odnaleźli na działkach jedno z takich pudeł pochodzące z wagonu typu Carl Weyer. Pudło było w złym stanie technicznym, jednak pozwalało dokładnie odwzorować niemal wszystkie jego detale. W latach 2013-2015 firma Modertrans Poznań Sp. z o.o. zrekonstruowała cały wagon doczepny z wykorzystaniem podwozia z 1897 r. produkcji Bergische Stahlindustrie. Wóz zadebiutował w tym samym roku podczas obchodów 135-lecia komunikacji miejskiej w Poznaniu.

Tymczasem w zajezdni przy ul. Gajowej zachowała się niepozorna lora. W czasie wojny mogła przewozić jeńców wojennych, a w 2005 roku służyła jako kontener do odpadów ze stolarni. Potem zabezpieczono ją w zajezdni tramwajowej przy ul. Głogowskiej, a w 2010 r. jej podwozie zostało wpisane do ewidencji zabytków ruchomych. Prace nad odtworzeniem Bergische Stahlindustrie typu I ponownie podjęła spółka-córka MPK Poznań – Modertrans. Trwały one 2 lata. Uroczysta premiera pierwszego wagonu silnikowego odbyła się w grudniu 2018 r. z okazji obchodów 100-lecia Powstania Wielkopolskiego. Wagon typu I ciągnął wcześniej zrekonstruowaną doczepę typu Carl Weyer, pokazując jak wyglądał skład tramwajowy sprzed wieku.

Jest to obecnie jeden z najstarszych składów tramwajowych w Polsce. Bardzo dobrze pokazuje w jakich warunkach podróżowało się tramwajami na początku XX wieku.